Samenwerken

Samen bijdragen 

Effectieve samenwerking vanuit professionele principes is voor vrijwel elke professional een must. Samenwerken vraagt deels opgeven van autonomie. Er moet sprake zijn van gedeelde doelstellingen, beweegredenen en ambities binnen een team van professionals.

Hoe geef je dat met elkaar binnen een vakgroep of multidisciplinair rond een patiënt vorm? Hoe maak je van een willekeurig aantal artsen een team? Hoe laat je elkaar dan beter presteren? Wat is daar voor nodig?  Wat als het schuurt tussen verschillende collegae? En wat als je je twijfels hebt bij de prestaties en het functioneren van een directe collega?

Zorgprofessional X.o

De transformatie naar de toekomst

De zorg verandert snel. In het visiedocument van de federatie medisch specialisten; “De medisch specialist 2025” worden de volgende ontwikkelingen benadrukt:

De relatie tussen patiënt en specialist is de komende jaren vooral gericht op het optimaliseren van de kwaliteit van leven voor de patiënt. Dit is meer dan alleen de behandeling van ziekte en vraagt van iedere medisch specialist om een holistische benadering van iedere unieke patiënt.

Naast het behandelen van ziekte spelen medisch specialisten een belangrijke rol in de preventie van ziekte en behoud van functioneren, zowel voor de individuele patient als voor de samenleving. Patiënten kunnen door inzet van wearables, thuisdiagnostiek en big data analyse sneller een beeld krijgen van hun gezondheid en medische situatie. Zelfmanagement van patiënten met chronische ziekten en online ondersteuning daarbij speelt een belangrijke rol.

De medisch specialist is daarmee onderdeel van een netwerk rondom en van de patiënt. Zorg wordt gepland rondom de patiënt, voor een deel fysiek en voor een deel virtueel. En het betekent dat het werk van de medisch specialist zich niet beperkt tot één gebouw of één lijn. Veel handelingen die vroeger binnen de muren van het ziekenhuis plaatsvonden, vinden nu op andere plekken plaats. De recente viruspandemie heeft geleerd dat hier weliswaar mitsen en maren aan kleven, maar dat een groot deel van de zorg ook digitaal cq virtueel kan.Medisch specialisten moeten dus samen met patiënten meer betrokken zijn bij het bedenken, ontwikkelen en beoordelen van dergelijke innovaties en netwerken binnen de zorg, zowel fysiek als digitaal, en daar zo mogelijk het voortouw in nemen. Ziekenhuisorganisaties moeten eveneens  gericht zijn op het helpen doorontwikkelen en implementeren van deze innovaties.

De medisch specialist werkt zelf ook in een netwerk. Hij is onderdeel van een netwerk van zorgprofessionals om kennis en vaardigheden uit te wisselen zodat de kwaliteit van de medisch-specialistische zorg continu verbetert.

Nieuwe rollen in een nieuwe wereld

In alle veranderingen in de zorg zien we dus dat het takenpakket van de arts/medisch specialist verandert. Afgezien van specifieke handelingen en vaardigheden die aan artsen blijven voorbehouden, zien we in toenemende mate andere zorgprofessionals, die taken van de arts overnemen. Dit geldt zeker voor de toenemend belangrijke rol van verpleegkundig professionals en physician assistents, een hele goede ontwikkeling, die ook recht doet aan de relevante bijdrage van deze en andere  beroepsgroepen. Tegelijkertijd zien we, onder andere door technologische, maar ook maatschappelijke ontwikkelingen, dat zorg die van oudsher in het ziekenhuis werd geleverd, nu door huisarts of wijkverpleegkundige thuis of ‘remote’ met behulp van ICT en andere technologie wordt geboden. Dit vraagt tenminste om reflectie door de arts zelf in hoeverre hij hierop is voorbereid, wat hiervan de impact is, en welke keuzes hij hierin wil maken.

Arbeidsmarkt

De zorg ziet zich geconfronteerd met een enorme krapte op de arbeidsmarkt. Enerzijds is dit een uitdaging om de zorg dus echt anders te gaan organiseren, maar tegelijkertijd moeten er ook de komende jaren voldoende menselijke arbeidskrachten beschikbaar zijn om de benodigde zorg te verlenen. Dat betekent dat er een goede balans moet zijn in toeleiden, opleiden en behouden van zorgmedewerkers van de verschillende disciplines. Ook dit vraagt om de juiste strategische keuzes van organisaties, en inzet op loopbaanbeleid voor hun personeel.

Transitie

De moderne zorgprofessional zal deze transitie tenminste moeten kunnen bijbenen, maar beter nog: kan in deze veranderende omgeving keuzes maken.

AwardZ.org kan helpen om hierop een visie te ontwikkelen en de verschillende scenario’s en keuzes uit te werken.

(Medisch) Leiderschap

‘Medisch leiderschap’ is geen eenduidig begrip. Voor de een komt het neer op klinisch leiderschap, voor de ander duidt het op het besturen van zorgorganisaties en weer een ander heeft het over persoonlijk leiderschap. ‘Dokters in the lead! ’ is een logische insteek, omdat bij veel besluiten in de zorg de betrokkenheid van artsen essentieel is, maar dokters kunnen het niet alleen!

Want: Hoe doe je dat: de leiding nemen of leiderschap tonen? Wat moet je doen, leren en weten om dat goed te kunnen? Een medisch leider onderkent het belang van voortdurende en optimale ontwikkeling van eigen kennis, houding, gedrag en investeert hierin. Hij onderkent de formele en informele coachende en aansturende rol die artsen hebben ten opzichte van anderen in opleiding werkzaam in een andere discipline of met een andere werkervaring. Hij is een verbinder en bevordert afstemming en samenwerking met patiënten, collega’s en anderen, onder andere in multidisciplinaire team-, keten- en netwerkverbanden.

Hij onderkent het belang van optimale kwaliteit en veiligheid van zorg en zorgprocessen, investeert in continue verbetering en innovaties, zowel medisch inhoudelijk als daarbuiten.

Leiderschap gaat dus ook of misschien wel vooral over het kunnen verbinden!

Hoe doe je dat en krijg je draagvlak ? AwardZ.org heeft hier vanuit een eigen langjarige praktijk veel ervaring mee en kan in een managementdevelopment traject of coachingsrol hierin een belangrijke tutor rol spelen.

Coaching

Waar zitten mijn belangrijkste ontwikkelpunten en hoe kan ik daarin succesvol meters maken ? 

Bestuurders, managers en zorgprofessionals werken in een zeer complexe omgeving, waarin alles onder het vergrootglas ligt. Er moet steeds meer met steeds minder, zo lijkt het. Vaak gaat het naast het besturen van de eigen organisatie ook om besturen en samenwerken in de netwerkcontext,

Transparantie en verantwoording afleggen is aan de orde van de dag. De media liggen permanent op de loer om elke klacht, complicatie, of fout op te blazen en breed uit te meten.

Hoe lever je elke dag een topprestatie? Hoe voldoe je aan deze opdracht, die soms bijna onmogelijk lijkt? Hoe zorg je voor countervailing power, zodat je elkaar in de samenwerking scherp houdt en ontwikkelt, en elke dag kunt leren zonder dat je er direct op wordt afgerekend als er iets niet goed gaat? Met wie kun je reflecteren, wie vraag je om raad? Uit eigen ervaring weten wij hoe lastig dit is en hoe belangrijk om af en toe eens even stoom af te blazen en advies te krijgen, zowel ten aanzien van de inhoud (hoe zit dat, wat moet ik doen), maar vooral ook hoe hier mee om te gaan (hoe moet ik het doen, hoe zit ik er zelf in, waar sta ik, wat kost of geeft juist energie). AwardZ.org kan dit op verschillende manieren bieden, hetzij regulier (verstandig!) hetzij in crisis (crisismanagement) waarbij de persoonlijke klik dan erg belangrijk is. We zoeken dus ook hier naar de beste “fit” om dit tot een succes te maken.

Mediation

Conflicthantering

Doordat professionals meer dan gemiddeld betrokken zijn bij hun werk, is het omgaan met veranderingen mede daarom soms juist moeizaam. Het omgaan met veranderingen, verschilt per persoon. Sommigen gaan gelijk geïnspireerd aan de slag, terwijl anderen nog veel weerstand hebben en zich verzetten. Dat kan ten koste gaan van de sfeer en de effectiviteit, en conflicten binnen de samenwerking en het team opleveren.

Conflicten binnen teams, een vakgroep, maatschap, Medisch Specialistisch Bedrijf of zorginstelling ondermijnen de kwaliteit van samenwerking en daarmee rechtstreeks de kwaliteit van zorgverlening. Soms zijn conflicten dreigend of sluimerend, moeilijk herkenbaar. De vraag is dan altijd wat er schuurt er tussen mensen en hoe de verschillen te overbruggen zijn. Vaak gaat het over belangen en/of geld, maar ook krenkingen of eerdere niet verwerkte problematiek kan een rol spelen. De eigenzinnige professional wil veelal gelijk krijgen.  Loyaliteit van anderen wordt daarbij dan vaak op de proef gesteld, mensen voelen alsof zij partij moeten kiezen. Ook zien anderen het conflict wel ontstaan, maar zijn zij niet bij machte daar zelf wat aan te doen. Door dit vroegtijdig te signaleren kan escalatie worden voorkomen. Mediation is veelal een probaat middel om deze problematiek in banen te leiden.

Wij maken hier graag gebruik van het “inhoud-proces-relatie model” en het “ijsberg-model”. Zaken worden vaak inhoudelijk beargumenteerd en besproken, maar het probleem of belang zit op een dieper niveau. Alles wat een rol speelt, maar “onder tafel” wordt gehouden, moet eerst “op tafel” en dan zodanig uitgesproken dat het “van tafel” kan.

Het is belangrijk de belangen over en weer te benoemen en in te zien. Hierbij helpt het om te denken in gelijkgerichte belangen en “niet gelijkgerichte belangen” in plaats van tegengestelde belangen; dit creëert immers oppositie.