De transformatie naar de toekomst

De zorg verandert snel. In het visiedocument van de federatie medisch specialisten; “De medisch specialist 2025” worden de volgende ontwikkelingen benadrukt:

De relatie tussen patiënt en specialist is de komende jaren vooral gericht op het optimaliseren van de kwaliteit van leven voor de patiënt. Dit is meer dan alleen de behandeling van ziekte en vraagt van iedere medisch specialist om een holistische benadering van iedere unieke patiënt.

Naast het behandelen van ziekte spelen medisch specialisten een belangrijke rol in de preventie van ziekte en behoud van functioneren, zowel voor de individuele patient als voor de samenleving. Patiënten kunnen door inzet van wearables, thuisdiagnostiek en big data analyse sneller een beeld krijgen van hun gezondheid en medische situatie. Zelfmanagement van patiënten met chronische ziekten en online ondersteuning daarbij speelt een belangrijke rol.

De medisch specialist is daarmee onderdeel van een netwerk rondom en van de patiënt. Zorg wordt gepland rondom de patiënt, voor een deel fysiek en voor een deel virtueel. En het betekent dat het werk van de medisch specialist zich niet beperkt tot één gebouw of één lijn. Veel handelingen die vroeger binnen de muren van het ziekenhuis plaatsvonden, vinden nu op andere plekken plaats. De recente viruspandemie heeft geleerd dat hier weliswaar mitsen en maren aan kleven, maar dat een groot deel van de zorg ook digitaal cq virtueel kan.Medisch specialisten moeten dus samen met patiënten meer betrokken zijn bij het bedenken, ontwikkelen en beoordelen van dergelijke innovaties en netwerken binnen de zorg, zowel fysiek als digitaal, en daar zo mogelijk het voortouw in nemen. Ziekenhuisorganisaties moeten eveneens  gericht zijn op het helpen doorontwikkelen en implementeren van deze innovaties.

De medisch specialist werkt zelf ook in een netwerk. Hij is onderdeel van een netwerk van zorgprofessionals om kennis en vaardigheden uit te wisselen zodat de kwaliteit van de medisch-specialistische zorg continu verbetert.

Nieuwe rollen in een nieuwe wereld

In alle veranderingen in de zorg zien we dus dat het takenpakket van de arts/medisch specialist verandert. Afgezien van specifieke handelingen en vaardigheden die aan artsen blijven voorbehouden, zien we in toenemende mate andere zorgprofessionals, die taken van de arts overnemen. Dit geldt zeker voor de toenemend belangrijke rol van verpleegkundig professionals en physician assistents, een hele goede ontwikkeling, die ook recht doet aan de relevante bijdrage van deze en andere  beroepsgroepen. Tegelijkertijd zien we, onder andere door technologische, maar ook maatschappelijke ontwikkelingen, dat zorg die van oudsher in het ziekenhuis werd geleverd, nu door huisarts of wijkverpleegkundige thuis of ‘remote’ met behulp van ICT en andere technologie wordt geboden. Dit vraagt tenminste om reflectie door de arts zelf in hoeverre hij hierop is voorbereid, wat hiervan de impact is, en welke keuzes hij hierin wil maken.

Arbeidsmarkt

De zorg ziet zich geconfronteerd met een enorme krapte op de arbeidsmarkt. Enerzijds is dit een uitdaging om de zorg dus echt anders te gaan organiseren, maar tegelijkertijd moeten er ook de komende jaren voldoende menselijke arbeidskrachten beschikbaar zijn om de benodigde zorg te verlenen. Dat betekent dat er een goede balans moet zijn in toeleiden, opleiden en behouden van zorgmedewerkers van de verschillende disciplines. Ook dit vraagt om de juiste strategische keuzes van organisaties, en inzet op loopbaanbeleid voor hun personeel.

Transitie

De moderne zorgprofessional zal deze transitie tenminste moeten kunnen bijbenen, maar beter nog: kan in deze veranderende omgeving keuzes maken.

AwardZ.org kan helpen om hierop een visie te ontwikkelen en de verschillende scenario’s en keuzes uit te werken.